📓 *भारतीय संविधानावर आधारित सर्वात मोठी*

📓 *भारतीय संविधानावर आधारित सर्वात मोठी*

👉 *"प्रश्नावली"* 👈

*JayBhim Today | Special*

💁‍♂️ भारतीय संविधान दिनाच्या निमित्ताने घटनेबद्दल प्रश्नोत्तरांरुपी अनन्यसाधारण माहिती आम्ही पोहोचवत आहोत. भारतीय संविधानाची मुख ओळख लहानांपासून ते मोठ्यांपर्यंत व्हायला हवी, या उद्देशाने जास्तीत जास्त वाचकांना खालील प्रश्नावली पाठवावी. व आपणही काळजीपूर्वक वाचावी.

http://www.jaybhim.today

*१)* अस्पृश्यता पाळणे हा कोणत्या कलमाने दंडनीय गुन्हा आहे?

👉 कलम १७

*२)*  संविधानाच्या मसुदा समितीचे अध्यक्ष कोण होते?

👉 डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर

*३)* संविधानात एकूण किती परिशिष्टे आहेत?

👉 १२ परिशिष्टे

*४)* संविधानात एकूण कलमे किती ?

👉 मूळ ३९५ कलमे (सध्यस्थितीत ४४८)

*५)* घटनेनुसार संघराज्याची अधिकृत भाषा कोणती?

👉 हिंदी {इंग्रजीचाही वापर होऊ शकतो} (हा घटनासमितीतील सर्वाधिक वादाचा मुद्दा होता, असे डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी आपल्या आठवणीत नमूद केले आहे.)

*६)* संविधानाच्या निर्मितीसाठी किती वेळ लागला?

👉 २ वर्ष ११ महिने १८ दिवस

*७)* भाषणस्वातंत्र्य आणि अभिव्यक्तिस्वातंत्र्य कोणत्या कलमाच्या अधिकारात येते?

👉 कलम १९ ते २२

*८)* नवीन राज्यांची निर्मिती कोणत्या कलमांतर्गत येते?

👉 कलम २

*९)* कोणत्या कलमांतर्गत समाजातील मागास घटकांच्या (विशेषतः आदिवासी व दलित घटकांना) उन्नतीस शासन बांधील आहे?

👉 कलम ४६

*१०)* संविधानात कोणाचे हस्तलेखन आहे?

👉 बिहारी नारायण रायजादा (कॅलिग्राफी पद्धत), संविधान लिहिण्यासाठी २५४ दौत आणि ३०३ पेन वापरण्यात आले.

http://www.jaybhim.today

*११)* डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी कोणत्या अधिकाराचे वर्णन 'संविधानाचे हृदय आणि आत्मा' असे केले होते?

👉 घटनात्मक न्यायालयीन दाद मागण्याचा हक्क

*१२)* संविधान सभेची प्रथम बैठक केव्हा पार पडली?

👉 ९ डिसेंबर १९४६

*१३)* संविधानात समाविष्ट केलेल्या नागरिकांच्या हक्कांना काय म्हणतात? 

👉 मूलभूत कर्तव्य

*१४)* १. भारतीय संविधानाने कोणते मूल्य स्वीकारले आहे?

👉 धर्मनिरपेक्षतेचे

*१५)* घटनेनुसार निवडणुका निर्भय वातावरणात पार पाडण्याची जबाबदारी कोणावर असते? 

👉 निवडणूक आयोग

*१६)* संघशासनाला कोणत्या विषयावर कायदे करण्याचा अधिकार नाही?

👉 कायदा आणि सुव्यवस्था

*१७)* संघशासनाच्या अधिकारांविषयीच्या सूचीला काय म्हणतात?

👉 संघसूची

*१८)* 'शोषणाविरुद्धचा हक्क' या अंतर्गत संविधानाने कोणत्या बाबींवर बंदी घातली आहे?

👉 माणसांची खरेदी-विक्री, गुलामगिरी व वेठबिगारी, कारखाने, खाणी किंवा इतर धोकादायक ठिकाणी मुलामुलींना कामावर ठेवणे.

*१९)* मूलभूत अधिकारांचे रक्षक (fundamental rights protector) कोणाला म्हंटले जाते?

👉 सर्वोच्च न्यायालय, उच्च न्यायालय

http://www.jaybhim.today

*२०)* भारतीय संविधान संपूर्ण ताकदीने केव्हा लागू झाले?

👉 २६ जानेवारी १९५०

*२१)* कोणत्या कलमान्वये ६ ते १४ वर्षांपर्यंत मुलांना प्राथ. शिक्षणाची संधी उपलब्ध करून देण्यात आली? (right to education)

👉 कलम २१

*२२)* सत्तेचे भारतात कोणत्या तीन प्रकारे विकेंद्रीकरण झाले आहे?

👉 कार्यकारी (प्रशासकीय), कायदेकारी (विधिमंडळे), न्यायालयीन

*२३)* न्यायालयीन सत्तेचे सर्वोच्च अधिकार कोणाकडे असतात?

👉 सर्वोच्च न्यायालय

*२४)* आणीबाणीचे कोणते तीन प्रकार आहेत?

👉 राष्ट्रीय आणीबाणी, प्रादेशिक आणीबाणी, आर्थिक आणीबाणी (३५८व्या कलमानुसार कलम १९ मधील नागरिकांचे अधिकार आणीबाणीच्या काळात आपोआप समाप्त होतात.)

*२५)* भारतीय संविधानानुसार देशाचा प्रथम नागरिक कोणास म्हंटले जाते?

👉 राष्ट्रपती

*२६)* संविधानातील मूलभूत कर्तव्यांची संख्या किती? (Fundamental duties)

👉 ११

*२७)* भारतीय सैन्याचा सर्वोच्च सेनापती कोण? (Supreme commander)

👉 राष्ट्रपती

*२८)* लोकसभेची व राज्यसभेची कमाल सदस्य संख्या किती?

👉 ५५२,   २५०

*२९)* लोकसभा आणि राज्यसभेच्या दोन अधिवेशनांमध्ये जास्तीत जास्त वेळेचे अंतर किती असावे?

👉 ६ महिने

http://www.jaybhim.today

*३०)* राज्याचा कार्यकारी प्रमुख कोण असतो?

👉 राज्यपाल

*३१)* भारतात एकूण किती राज्यांत विधान परिषड अस्तित्वात आहे?

👉 ६   (सध्या प.बंगाल मध्येही)

*३२)* विधानसभेचे वर्षातून कमीतकमी किती अधिवेशन होणे गरजेचे आहे?

👉 २ अधिवेशने

*३३)* सर्वोच्च न्यायालयाच्या मुख्य न्यायाधीशांची नियुक्ती कोण करतात? व एकूण संख्या किती आहे?

👉 राष्ट्रपती करतात,   एकूण संख्या ३४

*३४)* मंत्रिमंडळ कोणाला जबाबदार असते?

👉 लोकसभेला

*३५)* कोणत्या कलमांतर्गत बालमजुरी व मानवी तस्करी (human trafficking) पासून सं‍रक्षण मिळाले आहे?

👉 कलम २३ व कलम २४

*३६)* अल्पसंख्याकांना संरक्षण व स्वतःच्या शिक्षणसंस्था स्थापण्याचे स्वातंत्र्य कोणत्या कलमांतर्गत प्राप्त झाले?

👉 कलम २९ व कलम ३०

*३७)* मूलभूत अधिकारांचे हनन झाले आहे असे वाटल्यास कोणत्याही व्यक्तीला कलम ३२ अन्वये कुठे तक्रार करता येते?

👉 थेट सर्वोच्च न्यायालयात

*३८)* अनुसूचित जाती जमाती आणि इतर दुर्बल घटकांचे शैक्षणिक आणि आर्थिक हित संवर्धन कोणत्या कलमांतर्गत करण्यात आले आहे?

👉 कलम ४६

*३९)* भारतीय संविधान लागू करण्यापूर्वी संविधान सभेच्या किती बैठका झाल्या?

👉 ११ सत्रे (बैठका)

*४०)* राज्यघटनेच्या अंतिम मसुद्याची एकूण किती वाचने झाली?

👉 तीन

• प्रथम वाचन (४ नोव्हेंबर ते ९ नोव्हेंबर १९४८)

• दुसरे वाचन (१५ ऑक्टोबर  ते १७ ऑक्टोबर १९४९)

• तिसरे वाचन (१४ नोव्हेंबर ते २६ नोव्हेंबर १९४९)

http://www.jaybhim.today

*४१)* कितव्या वयानंतर सर्वांना सार्वत्रिक प्रौढ मताधिकार दिलेला आहे?

👉 सुरुवातीला २१ वर्षे, परंतु १९८९ साली झालेल्या ६१ व्या घटनादुरुस्तीनंतर १८ वर्षे

*४२)* संविधानाच्या सरनाम्यातील शब्दांचा योग्य क्रम कोणता?

👉 सार्वाभोम, समाजवादी, धर्मनिरपेक्ष, लोकशाही, गणराज्य

*४३)* कायद्यामोर सर्वाना समान वागणूक ही बाब कोणत्या मूलभूत हक्कांर्तगत येते?

👉 समानतेचा हक्क

*४४)* भारतीय संविधानानुसार कोणत्या अधिकारांवर निर्बंध टाकता येत नाही? किंवा उल्लंघनही करता येत नाही?

👉 मूलभूत अधिकार

*४५)* सध्यस्थितीत अस्पृश्यता निर्मूलन कायद्याचे नाव काय आहे?

👉 नागरी संरक्षण अधिनियम

*४६)* राष्ट्रपती व उपराष्ट्रपती पदाची निर्मिती कोणत्या कलमांतर्गत झाली?

👉 कलम ५२,      कलम ६३

*४७)* कलम ७८ नुसार राष्ट्रपतीने वेळोवेळी मागविलेली माहिती पुरवणे कोणाचे कर्तव्य आहे?

👉 प्रधानमंत्री यांचे

*४८)* राष्ट्रपतीला वटहुकुम काढण्याचा अधिकार कोणत्या कलमांतर्गत आहे?

👉 कलम १२३

*४९)* भारतीय संविधानाचे नागरिकांप्रती मुख्य उद्दीष्ट काय?

👉 न्याय, स्वातंत्र्य, समानता, बंधुता

*५०)* भारतीय राज्यघटनेचे शिल्पकार कोणास म्हंटले जाते?

👉 डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर, कारण संविधान बनवण्यात डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांचा संपूर्णपणे सिंहाचा वाटा व महत्त्वाचे योगदान होते आणि त्यांनी ते अथक परिश्रमाने, जोमाने व प्रभावीपणे जोपासले. 

📱 *सर्व क्षेत्रातील अपडेट्ससाठी तुमचा Whatsapp Number रजिस्टर करा.*

http://www.jaybhim.today